Hazırlık Eğitiminde Başarısız Olan Öğretmen Adaylarının Durumu

Öğretmenlik Meslek Kanunu’nun 10. ve 11. maddeleri, öğretmen adaylarının hazırlık eğitimindeki başarı durumlarını ve başarısızlık halinde karşılaşacakları sonuçları açıkça düzenlemektedir. Buna göre, hazırlık eğitiminde başarısız olan adaylar için belirlenen süreç ve sonuçlar şunlardır:

1. Başarısızlık Kriterleri

Kanun, başarısızlığı iki ana başlıkta değerlendirir:

Teorik Derslerde Başarısızlık (Madde 10/1):

Her bir teorik dersten en az iki yazılı sınav yapılır.

Bir dersten not ortalamasının 100 üzerinden 60’ın altında olması başarısızlık sayılır.

Başarısız olunan her ders için bir ek sınav hakkı verilir.

Ek sınavdan da 60 puan alamayan adayın, o dersten başarısız sayılması ve Akademi ile ilişiğinin kesilmesi.

Uygulamalı Derslerde Başarısızlık (Madde 10/2):

Öğretmen adayı, eğitim-öğretim ortamındaki performansına göre üç kez değerlendirilir.

Uygulamalı ders başarı puanının 100 üzerinden 70’in altında olması başarısızlık sayılır.

Uygulamalı derslerde başarısız olan adayların Akademi ile ilişiği kesilir.

2. Başarısızlığın Hukuki Sonucu: Akademi ile İlişiğin Kesilmesi

Kanun’un 11. maddesinin (c) bendi, “Hazırlık eğitiminde başarısız olanların Akademi ile ilişiği kesilir” hükmünü getirmiştir. Bu, kesin ve bağlayıcı bir sonuçtur.

“Akademi ile ilişiğin kesilmesi” ne anlama gelir?

Öğretmen Adaylık Statüsünün Sona Ermesi: Aday, Millî Eğitim Akademisi bünyesindeki öğrencilik/adaylık statüsünü kaybeder.

Sözleşmeli Öğretmen Olamama: 15. madde uyarınca, sözleşmeli öğretmen olarak istihdam edilebilmek için hazırlık eğitimini başarıyla tamamlamak şarttır. İlişiği kesilen aday, doğrudan sözleşmeli öğretmenliğe atanamaz.

Sürecin Başa Dönmesi: İlişiği kesilen bir aday, öğretmen olmak için yeniden başvuru yapmak zorundadır. Yani, ÖSYM tarafından yapılan sınavlara (KPSS, Eğitim Bilimleri, ÖABT) tekrar girerek yeterli puanı alması ve bir sonraki hazırlık eğitimi döneminde yeniden başvurması gerekir. Mevcut puanıyla doğrudan bir sonraki eğitime katılma hakkı yoktur.

3. Diğer İlişik Kesme Sebepleri

Başarısızlığın yanı sıra, 11. madde aşağıdaki durumlarda da adayın Akademi ile ilişiğinin kesileceğini belirtmiştir:

• Adaylık şartlarını taşımadığının sonradan anlaşılması veya eğitim sırasında bu şartları kaybetmesi (örneğin, yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz çıkması).

• Disiplin soruşturması sonucunda Akademiden çıkarma cezası almak. (12. madde uyarınca, sınavda kopya çekmek, cebir ve şiddet kullanmak, yüz kızartıcı suçlar işlemek gibi ağır disiplin suçları bu cezayı gerektirir.)

Öğretmenlik Meslek Kanunu, öğretmenliği “özel bir ihtisas mesleği” olarak tanımlamakta ve mesleğe girişte ciddi bir eleme mekanizması öngörmektedir. Hazırlık eğitimi, bu eleme sürecinin en kritik aşamasıdır. Bu eğitimde hem teorik hem de pratik anlamda başarısız olan adaylar için “Akademi ile ilişiğin kesilmesi” yolu açılmış olup, bu durum o aday için o dönemki öğretmen olma yolculuğunun sona erdiği anlamına gelmektedir. Sistem, ancak teorik ve uygulamalı eğitim süreçlerinin her ikisinde de başarı gösteren adayların öğretmenlik mesleğine devam edebilmesine olanak tanımaktadır.