En Az 10 Kişinin Çalıştığı İşletme Kaç Stajyer Öğrenci Çalıştırabilir?

Mesleki Eğitim Kanunu, belirli büyüklükteki işletmeleri, geleceğin nitelikli iş gücünü yetiştirmek üzere mesleki eğitim sürecine dahil olma yükümlülüğü altına almıştır. Bu kapsamda, işletmelerin almakla yükümlü olduğu öğrenci sayısı, çalıştırdıkları personel sayısıyla doğrudan ilişkilidir.

Yükümlülüğün Hesaplanma Yöntemi

Kanunun 18. maddesine göre, on ve daha fazla personel çalıştıran işletmeler, çalıştırdıkları toplam personel sayısının yüzde beşinden az olmamak üzere mesleki ve teknik eğitim okulu öğrencilerine beceri eğitimi, staj veya tamamlayıcı eğitim yaptırmakla yükümlüdür. Hesaplama yapılırken ortaya çıkan kesirli sayılar, bir bütüne tamamlanır. Bu, en küçük işletmelerin dahi en az bir öğrenciyi kabul etmesini sağlayan önemli bir kuraldır.

Pratikte Nasıl Uygulanır?

Bu kuralı somutlaştırmak için birkaç örnek vermek yerinde olacaktır. On beş personeli bulunan bir matbaayı ele alalım. Bu işletme için yapılacak hesaplama, on beşin yüzde beşi olan sıfır virgül yetmiş beştir. Kesirin tam sayıya tamamlanması kuralı gereği, bu işletme en az bir öğrenciyi kabul etmekle yükümlüdür.

Elli personel çalıştıran bir otomotiv fabrikasında ise durum farklıdır. Ellinin yüzde beşi iki buçuktur ve bu sayı bir üst tam sayıya, yani üçe tamamlanır. Dolayısıyla bu fabrikanın en az üç öğrenciye eğitim vermesi kanuni bir zorunluluktur. Yüz yirmi çalışanı olan bir inşaat şirketinde ise yüzde beşlik oran kesirsiz olarak altı öğrenciye denk gelir ve işletme bu sayıda öğrenciyi kabul etmelidir.

İstisnalar ve Ek Yükümlülükler

Kanun koyucu, özel durumları da göz önünde bulundurmuştur. Deprem, sel gibi doğal afetlerden etkilenen bölgelerdeki işletmeler için bu oran, il mesleki eğitim kurulunun önerisi ve Bakanlığın onayı ile esnetilebilir. Ayrıca, on personelden az işçi çalıştıran işletmeler için böyle bir zorunluluk bulunmamakla birlikte, bu işletmeler gönüllü olarak öğrenci kabul edebilirler.

Yükümlülüğün bir diğer boyutu ise eğitimin kalitesiyle ilgilidir. Kanun, bu kapsamda on ve daha fazla öğrenciye eğitim verecek işletmelerin bir eğitim birimi kurmasını ve bu birimde usta öğretici veya eğitici personel görevlendirmesini şart koşar.

Özetle, bu düzenleme ile sanayi ve hizmet sektörünün ihtiyaç duyduğu kalifiye elemanların yetiştirilmesinde özel sektörün aktif bir paydaş olması hedeflenmiştir. İşletmeler, kendi personel sayılarına göre belirlenen bu kotayı karşılamadıkları takdirde, kanunda belirtilen “mesleki eğitime katılma payı” adı altında bir katkı payı ödemekle yükümlü hale gelirler.