İstasyon Atölyeleri Örnek Uygulama Etkinliği

Millî Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan 2026 TYMM İlkokul Örnek Ramazan Etkinlikleri kapsamında yer alan “İstasyon Atölyeleri” etkinliği, öğrencilerin kültürel bağlarımızın bulunduğu coğrafyalardaki ortak değerleri ve kültürel unsurları yaparak, yaşayarak ve iş birliği içinde öğrenmelerini sağlayan uygulamalı bir grup çalışmasıdır. Bu etkinlik, farklı atölyelerde dönüşümlü olarak çalışan öğrencilerin, Ramazan ayına özgü kültürel ve mimari unsurları keşfetmelerine imkân tanır.

Etkinliğin Amacı

“İstasyon Atölyeleri” etkinliğinin temel amaçları şunlardır:

• Öğrencilerin, kültürel bağlarımızın bulunduğu coğrafyalardaki ortak değerleri ve kültürel unsurları tanımalarını sağlamak

• Farklı ülkelerin Ramazan geleneklerini ve mimari yapılarını uygulamalı olarak öğrenmek

• Yaparak ve yaşayarak öğrenme deneyimi kazandırmak

• İş birliği içinde çalışma becerilerini geliştirmek

• Küçük gruplar halinde dönüşümlü çalışma düzenini deneyimlemek

• El becerilerini ve yaratıcılığı geliştirmek

• Kültürel mirasa karşı farkındalık oluşturmak

Etkinlikte Kullanılacak Materyaller

Genel Materyaller:

• Sınıfın farklı bölümlerinde kurulacak atölye masaları

• Her atölye için görev kartları

• Atölye yönergeleri

• Zil veya müzik (atölye değişim zamanlarını bildirmek için)

Mimari Yapı Atölyesi İçin:

• Kil, oyun hamuru, tuz seramiği

• Karton, mukavva

• Kürdan, çubuklar

• Makas, yapıştırıcı

• Selçuklu ve Osmanlı mimarisi örnekleri (Sultanahmet Camii, Selimiye Camii, Selçuklu kümbetleri vb. fotoğraflar)

• Türk dünyasından mimari örnekler (Hoca Ahmed Yesevi Türbesi, Buhara’daki tarihi yapılar vb.)

Sofra Kültürü Atölyesi İçin:

• Farklı ülkelere ait sofra görselleri (kartlar halinde)

• Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan iftar sofraları fotoğrafları

• Eşleştirme kartları (ülke adı – yemek – sofra düzeni)

• Renkli kartonlar, kalemler

• Peçeteler, plastik tabaklar (canlandırma için)

• Hurma, pide, baklava modelleri (isteğe bağlı)

Müzik ve Sözlü Kültür Atölyesi İçin:

• Farklı ülkelere ait Ramazan ilahileri ve ezgileri (dinleti için)

• Mani ve hoyrat örnekleri (Azerbaycan, Türkiye)

• Basit ritim aletleri (tef, marakas, ritim çubukları)

• Mani kartları

• Kulaklık, tablet (isteğe bağlı)

Geleneksel Oyunlar Atölyesi İçin:

• Beştaş oyunu için taşlar

• Mendil kapmaca için mendil

• Körebe için gözbağı

• Farklı ülkelere ait geleneksel oyunların anlatım kartları

Uygulama Süreci

1. Hazırlık Aşaması (Önceden)

Öğretmen tarafından etkinlik öncesinde aşağıdaki hazırlıklar yapılır:

1. Atölye Alanlarının Hazırlanması: Sınıfın farklı bölümlerinde 4-5 atölye masası kurulur. Her atölyenin üzerinde atölyenin adı ve yönergeler bulunur.

2. Materyallerin Hazırlanması: Her atölye için gerekli materyaller eksiksiz hazırlanır.

3. Görev Kartlarının Hazırlanması: Her atölye için öğrencilerin yapacakları görevleri anlatan kartlar hazırlanır.

4. Zaman Planlaması: Her atölye için çalışma süresi belirlenir (15-20 dakika). Toplam atölye sayısına göre etkinlik süresi hesaplanır.

2. Giriş ve Motivasyon (10-15 dakika)

Öğretmen, öğrencilere şu sorularla sohbeti başlatır:

• “Farklı ülkelerdeki Ramazan gelenekleri hakkında neler öğrenmiştik?”

• “Selçuklu ve Osmanlı mimarisi denince aklınıza neler geliyor?”

• “Başka ülkelerde iftar sofraları nasıl olabilir?”

• “Hiç kil veya oyun hamuruyla cami maketi yaptınız mı?”

Öğrencilerin cevapları alındıktan sonra öğretmen etkinliğin amacını açıklar:

“Bugün sizlerle birlikte istasyon atölyeleri çalışması yapacağız. Sınıfımızda dört farklı atölye kurulu. Her atölyede farklı bir etkinlik yapacağız. Gruplar halinde çalışacak ve belirli süreler sonra atölye değiştireceğiz. Böylece herkes tüm atölyelerde çalışma fırsatı bulacak.”

3. Grupların Oluşturulması (5 dakika)

Öğrenciler 4-5 kişilik gruplara ayrılır. Her gruba bir isim verilir (Ramazan grubu, Davulcu grubu, Fener grubu, Hilal grubu vb.). Gruplar, atölye sayısına göre düzenlenir.

4. Atölyelerin Tanıtımı (5-10 dakika)

Öğretmen, her atölyede neler yapılacağını kısaca anlatır:

Mimari Yapı Atölyesi: “Bu atölyede kil ve oyun hamuru kullanarak Selçuklu ve Osmanlı mimarisine ait cami, kümbet veya medrese modelleri yapacaksınız. Ayrıca Türk dünyasındaki önemli mimari yapıları tanıyacaksınız.”

Sofra Kültürü Atölyesi: “Bu atölyede farklı ülkelerin iftar sofralarını inceleyecek, ülke görsellerini yemeklerle eşleştirecek ve sofra düzeni hakkında bilgi edineceksiniz.”

Müzik ve Sözlü Kültür Atölyesi: “Bu atölyede farklı ülkelere ait Ramazan ezgileri dinleyecek, mani ve hoyrat örneklerini öğrenecek ve ritim aletleriyle eşlik edeceksiniz.”

Geleneksel Oyunlar Atölyesi: “Bu atölyede Türk dünyasında oynanan geleneksel oyunları tanıyacak ve birlikte oynayacaksınız. Beştaş, mendil kapmaca gibi oyunları deneyimleyeceksiniz.”

5. Atölye Çalışmaları (15-20 dakika x Atölye Sayısı)

Atölye 1: Mimari Yapı Atölyesi

Görev Kartı:

╔══════════════════════════════════════════╗
║        MİMARİ YAPI ATÖLYESİ               ║
╠══════════════════════════════════════════╣
║  Merhaba mimarlar!                       ║
║                                          ║
║  Bu atölyede sizden istenenler:          ║
║                                          ║
║  1. Masadaki mimari örnekleri inceleyin  ║
║     (Sultanahmet, Selimiye, Hoca          ║
║     Ahmed Yesevi Türbesi vb.)             ║
║                                          ║
║  2. Kil veya oyun hamuru kullanarak       ║
║     bir cami veya kümbet maketi yapın    ║
║                                          ║
║  3. Yaptığınız makete bir isim verin     ║
║                                          ║
║  4. Çalışmanızı atölye masasında          ║
║     sergileyin                           ║
║                                          ║
║  İyi çalışmalar!                          ║
╚══════════════════════════════════════════╝

Uygulama:

• Öğrenciler masadaki fotoğrafları inceler

• Hangi yapıyı yapacaklarına birlikte karar verirler

• Kil veya oyun hamuruyla maket yapmaya başlarlar

• Kürdan, çubuk gibi malzemelerle detaylar eklerler

• Yaptıkları makete bir isim verirler

Öğretici Notlar:

• Öğretmen, çalışma sırasında gruplar arasında dolaşarak bilgi verir: “Sultanahmet Camii’nin altı minaresi vardır”, “Selçuklu kümbetleri genellikle sekizgendir” gibi.

Atölye 2: Sofra Kültürü Atölyesi

Görev Kartı:

╔══════════════════════════════════════════╗
║        SOFRA KÜLTÜRÜ ATÖLYESİ             ║
╠══════════════════════════════════════════╣
║  Merhaba şefler!                          ║
║                                          ║
║  Bu atölyede sizden istenenler:          ║
║                                          ║
║  1. Masadaki sofra görsellerini           ║
║     inceleyin                            ║
║                                          ║
║  2. Ülke görsellerini (bayrak, fotoğraf)  ║
║     yemek kartlarıyla eşleştirin         ║
║                                          ║
║  3. Hangi ülkede hangi yemeklerin         ║
║     öne çıktığını listeleyin             ║
║                                          ║
║  4. Kendi iftar sofranızı hayal edip      ║
║     bir resmini çizin                    ║
║                                          ║
║  Afiyet olsun!                            ║
╚══════════════════════════════════════════╝

Eşleştirme Kartları Örneği:

Uygulama:

• Öğrenciler görselleri inceler

• Ülke bayrakları ile yemek resimlerini eşleştirir

• Eşleştirmelerin doğruluğunu kontrol ederler

• Kendi iftar sofralarını hayal ederek resim çizerler

Atölye 3: Müzik ve Sözlü Kültür Atölyesi

Görev Kartı:

╔══════════════════════════════════════════╗
║    MÜZİK VE SÖZLÜ KÜLTÜR ATÖLYESİ         ║
╠══════════════════════════════════════════╣
║  Merhaba müzisyenler!                     ║
║                                          ║
║  Bu atölyede sizden istenenler:          ║
║                                          ║
║  1. Masadaki Ramazan ezgilerini           ║
║     dinleyin (kısa süreli)               ║
║                                          ║
║  2. Mani ve hoyrat örneklerini okuyun     ║
║                                          ║
║  3. Bir mani seçip ritim aletleriyle       ║
║     birlikte söyleyin                     ║
║                                          ║
║  4. Kendi Ramazan maninizi yazmaya        ║
║     çalışın                               ║
║                                          ║
║  Neşeli melodiler!                         ║
╚══════════════════════════════════════════╝

Mani Örnekleri:

Uygulama:

• Öğrenciler Ramazan ezgilerini dinler

• Mani örneklerini okur ve anlamlarını konuşurlar

• Ritim aletleriyle (tef, marakas, ritim çubukları) eşlik ederek mani söylerler

• Kendi kısa manilerini yazmayı denerler

Atölye 4: Geleneksel Oyunlar Atölyesi

Görev Kartı:

╔══════════════════════════════════════════╗
║     GELENEKSEL OYUNLAR ATÖLYESİ           ║
╠══════════════════════════════════════════╣
║  Merhaba oyuncular!                       ║
║                                          ║
║  Bu atölyede sizden istenenler:          ║
║                                          ║
║  1. Masadaki oyun kartlarını inceleyin    ║
║                                          ║
║  2. Beştaş oyununu öğrenin ve oynayın     ║
║                                          ║
║  3. Mendil kapmaca oyununun                ║
║     kurallarını öğrenin                   ║
║                                          ║
║  4. Seçtiğiniz bir oyunu grupea            ║
║     oynayın                               ║
║                                          ║
║  Bol eğlenceler!                          ║
╚══════════════════════════════════════════╝

Beştaş Oyunu Kısa Kurallar:

1. Beş taş yere atılır

2. Bir taş havaya atılır ve aynı elle yerden bir taş alınır

3. Havaya atılan taş yere düşmeden tutulur

4. Tüm taşlar toplanana kadar devam edilir

Mendil Kapmaca Kısa Kurallar:

1. İki grup karşılıklı dizilir

2. Ortada bir mendil bulunur

3. Numara söylendiğinde o numaralı oyuncular koşar

4. Mendili kapan kaçmaya çalışır, rakip yakalamaya çalışır

Uygulama:

• Öğrenciler oyun kartlarını inceler

• Beştaş oynamayı denerler

• Mendil kapmaca oynarlar (atölye alanı yeterli değilse sadece kuralları öğrenirler)

• Vakit kalırsa körebe gibi başka oyunlar da oynayabilirler

6. Atölye Değişimi

Her atölye çalışması tamamlandığında (15-20 dakika sonra) öğretmen zil çalar veya müzik açar. Gruplar, yönergelere göre bir sonraki atölyeye geçer.

7. Değerlendirme ve Sergileme (15 dakika)

Tüm atölyeler tamamlandıktan sonra öğrenciler toplanır. Her atölyede yapılan çalışmalar kısaca sergilenir:

• Mimari Yapı Atölyesi: Yapılan cami ve kümbet maketleri sergilenir. Her grup kendi eserini kısaca tanıtır.

• Sofra Kültürü Atölyesi: Çizilen iftar sofraları resimleri ve eşleştirme çalışmaları gösterilir.

• Müzik Atölyesi: Yazılan maniler okunur, isteyen grup ritim eşliğinde mani söyler.

• Oyunlar Atölyesi: Öğrenilen oyunlar hakkında kısa bilgi verilir.

Öğretmen, şu sorularla değerlendirme yapar:

• “En çok hangi atölyede çalışmak hoşunuza gitti?”

• “Hangi atölyede zorlandınız?”

• “Yeni öğrendiğiniz bir bilgi veya beceri oldu mu?”

• “Farklı ülkelerin Ramazan kültürleri hakkında neler öğrendiniz?”

Farklı Yaş Gruplarına Uyarlamalar

Okul Öncesi (4-6 yaş)

• Atölye sayısı 2-3 ile sınırlandırılır

• Süreler kısaltılır (10-12 dakika)

• Malzemeler daha basit ve güvenli olur

• Mimari atölyesinde sadece oyun hamuruyla serbest şekiller yapılır

• Müzik atölyesinde sadece dinleme ve basit ritim tutma yapılır

• Oyunlar atölyesinde sadece körebe gibi basit oyunlar oynanır

İlkokul 1-2. Sınıf

• Atölye sayısı 3 ile sınırlandırılır

• Süreler 12-15 dakika olur

• Yönergeler daha basit ve resimli hazırlanır

• Her atölyede bir öğretmen yardımcısı veya görevli öğrenci bulunur

• Yazma gerektiren işler azaltılır

İlkokul 3-4. Sınıf

• 4 atölye ile uygulanır

• Süreler 15-20 dakika olur

• Öğrenciler daha bağımsız çalışır

• Tüm atölyelerde uygulama yapılır

Ortaokul (5-8. sınıf)

• 5-6 atölye kurulabilir (Ramazan Süslemeleri Atölyesi, Ramazan Yemekleri Atölyesi, Ebru Atölyesi, Hat Atölyesi vb.)

• Süreler 20-25 dakika olur

• Daha karmaşık görevler verilir

• Araştırma ve sunum becerileri geliştirilir

Genişletilmiş Atölye Önerileri

1. Ramazan Feneri Atölyesi

Malzemeler: Renkli kartonlar, makas, yapıştırıcı, led ışıklar, ip
Etkinlik: Öğrenciler geleneksel Ramazan fenerleri yapar. Fenerleri süsler, içine led ışık yerleştirir.

2. Hat Sanatı Atölyesi

Malzemeler: Hat örnekleri, kâğıt, kalemler, sim, boya
Etkinlik: “Hoş geldin Ramazan”, “Bereketli olsun” gibi yazıların hat örneklerini inceler, kendileri de basit hat çalışmaları yapar.

3. Ebru Atölyesi

Malzemeler: Ebru seti (kit, boya, tarak), kâğıt, su
Etkinlik: Öğrenciler basit ebru çalışmaları yapar. Yaptıkları ebruları Ramazan kartı olarak kullanır.

4. Ramazan Şekerleri Atölyesi

Malzemeler: Akide şekeri, lokum, küçük poşetler, etiketler
Etkinlik: Geleneksel Ramazan şekerlerini tanır, küçük paketler hazırlar, üzerine Ramazan mesajları yazar.

5. Kandil Simidi Atölyesi

Malzemeler: Oyun hamuru veya tuz seramiği, sim, boya
Etkinlik: Kandil simidi modelleri yapar, boyar, simlerle süsler.

Öğretmenlere Yönelik İpuçları

1. Zaman Yönetimi: Her atölye için süreyi iyi ayarlayın ve süre bitiminde uyarı yapın. Zamanlayıcı kullanabilirsiniz.

2. Grup Düzeni: Grupların dengeli dağılmasına özen gösterin. Her grupta farklı yeteneklere sahip öğrenciler olsun.

3. Malzeme Hazırlığı: Atölye malzemelerini önceden hazırlayın ve eksiksiz olduğundan emin olun.

4. Yönergeler: Her atölyeye anlaşılır yönergeler koyun. Resimli yönergeler daha etkili olur.

5. Dolaşım: Atölyeler arasında dolaşarak öğrencilere rehberlik edin, sorularını cevaplayın.

6. Sergileme: Yapılan çalışmaları sergilemek için bir alan ayırın. Bu, öğrencilerin emeklerinin değerli olduğunu hissetmelerini sağlar.

Değerlendirme Formu

Velilere Bilgilendirme Notu

Değerli Velilerimiz,

Okulumuzda Ramazan ayı etkinlikleri kapsamında "İstasyon Atölyeleri"
adlı bir etkinlik gerçekleştirdik. Bu etkinlikte öğrencilerimiz:

- Mimari Yapı Atölyesi'nde kil ve oyun hamuruyla Selçuklu ve Osmanlı
  camilerinin maketlerini yaptılar
- Sofra Kültürü Atölyesi'nde farklı ülkelerin iftar sofralarını
  tanıdılar ve eşleştirme çalışması yaptılar
- Müzik ve Sözlü Kültür Atölyesi'nde Ramazan ezgileri dinlediler,
  maniler öğrendiler ve söylediler
- Geleneksel Oyunlar Atölyesi'nde Beştaş, mendil kapmaca gibi
  oyunları öğrenip oynadılar

Gruplar halinde çalışan öğrencilerimiz, belirli süreler sonunda
atölye değiştirerek tüm etkinliklere katılma fırsatı buldular.

Çocuğunuzla birlikte evde şu soruları konuşabilirsiniz:
- "En çok hangi atölyede çalışmaktan keyif aldın?"
- "Hangi ülkelerin iftar sofralarını öğrendin?"
- "Hangi manileri öğrendin? Bana söyler misin?"
- "Beştaş oyununu bana öğretir misin?"

Ramazan ayının birlik, beraberlik ve paylaşma duygularını hep birlikte
yaşamak dileğiyle...

Saygılarımızla,
Sınıf Öğretmeni

“İstasyon Atölyeleri” etkinliği, öğrencilerin farklı ülkelerin Ramazan kültürlerini, mimari yapılarını, sofra geleneklerini, müzik ve oyunlarını uygulamalı olarak öğrenmelerini sağlayan zengin bir öğrenme deneyimidir. Bu etkinlik sayesinde öğrenciler:

• Yaparak ve yaşayarak öğrenme deneyimi kazanır

• Farklı kültürlerin Ramazan geleneklerini tanır

• El becerileri ve yaratıcılıkları gelişir

• Grup çalışması ve iş birliği becerileri güçlenir

• Atölyeler arasında geçiş yaparak düzenli çalışma alışkanlığı kazanır

• Kültürel mirasa karşı farkındalık geliştirir

• Öğrendiklerini uygulama fırsatı bulur