Lisede Devamsızlıkla İlgili Tüm Detaylar

Okula devam sadece bir sorumluluk değil, aynı zamanda öğrencinin eğitim hakkının temelini oluşturur. Ancak bazı durumlarda öğrenciler, çeşitli nedenlerle derslere katılamayabilir.

Yönetmeliğin MADDE 36/5 bölümü, bu devamsızlıkların ne kadarına izin verildiğini, hangi durumlarda öğrencinin başarısız sayılacağını ve özel durumlarda uygulanacak esneklikleri detaylı biçimde açıklıyor.

Bu madde, devamsızlığın yalnızca okuldan “izin almak” olmadığını, eğitim hakkının bir disiplini olduğunu gösteriyor.
Öğrencinin mazeretleri dikkate alınsa da, sürelerin aşıldığı noktada okulun yasal yükümlülükleri devreye giriyor.

Öğrencinin her günü değerlidir. Çünkü her devamsızlık, sadece bir dersin değil, bir geleceğin de eksilmesi anlamına gelir.

Devamsızlık Nasıl Kaydedilir?

Öğrencinin derse gelip gelmediğini öncelikle ders öğretmeni yoklama fişine işler. Daha sonra bu bilgiler okulun müdür yardımcısı tarafından e-Okul veya e-Mesem sistemine kaydedilir.

Örnek:
Matematik öğretmeni sabah ilk derste yoklama alır, “Ali Yılmaz yok” derse, bu bilgi sistemde o günkü devamsızlık olarak görünür. Müdür yardımcısı da aynı günü e-Okul’a işler.

Ne Kadar Gelmeyince “Bir Gün Devamsız” Sayılır?

Burada dikkat edilmesi gereken küçük ama önemli bir detay var.
Günlük toplam ders saatinin üçte ikisine (2/3) ve daha fazlasına gelmeyen öğrenciler bir tam gün devamsız sayılır.
Bunun altındaki devamsızlıklar ise yarım gün olarak kaydedilir.

Örnek:
Okulda 6 saat ders varsa, öğrencinin 4 saat ve üzeri derse gelmemesi o günü “1 tam gün devamsızlık” yapar.
Eğer sadece 2 saat yoksa, o zaman devamsızlık “yarım gün” sayılır.

Yarışmalar, Etkinlikler ve Faaliyetler Devamsız Sayılır mı?

Öğrenciler bazen okul dışında eğitimle ilgili etkinliklere katılabiliyorlar: bilim fuarları, tiyatro, spor, müzik yarışmaları, folklor gösterileri gibi.
Bu durumlarda, Bakanlık, valilik veya millî eğitim müdürlüklerinden izin alınmışsa, öğrenci bu süre içinde faaliyet izinli sayılır.
Yani bu günler devamsızlığa dahil edilmez.

Ancak bu izinli günlerin toplamı, bir eğitim öğretim yılının üçte ikisini geçemez.
Ayrıca öğrencinin sınıf geçebilmesi için iki dönem notu almış olması gerekir.

Örnek:
Bir öğrenci Türkiye genelinde yapılan bir robotik yarışması için bir hafta Ankara’ya gidiyorsa, eğer bu yarışma için İl Millî Eğitim Müdürlüğü tarafından izin verilmişse, bu 5 gün “devamsızlık” olarak sayılmaz.
Ama aynı öğrenci yıl boyunca 120 gün çeşitli etkinliklere katılmışsa, bu sürenin 2/3’ünü geçmemesi gerekir; aksi halde sınıf geçme durumu etkilenebilir.

Okul içinde düzenlenen küçük faaliyetlerde ise (örneğin okul içi münazara, şiir okuma etkinliği gibi) izin yetkisi okul müdüründe veya onun görevlendirdiği nöbetçi müdür yardımcısında olur. Bu tür izinler de devamsızlıktan sayılmaz.

Devamsızlık Bildirimi Nasıl Yapılır?

Yeni düzenlemeyle birlikte, öğrencilerin okula devamının sağlanması için oldukça detaylı bir bildirim sistemi kurulmuş durumda.

Eğer bir öğrenci art arda iki gün özürsüz devamsızlık yaparsa, okul hemen veliyi posta, e-posta veya diğer iletişim araçlarıyla bilgilendirir.

Veli okula çağrılır, öğrencinin durumu hakkında görüşülür ve varsa özür belgesi istenir.

Devamsızlığın belirli günlerinde de resmi bildirim yapılır:

5. gün, 15. gün ve 25. gün: Her öğrenci için tebligat yapılır.

40. gün ve 55. gün: Bu bildirimler yalnızca özel durumları olan öğrenciler için yapılır.

Bunlar;

Sürekli tedavi veya organ nakli gerektiren hastalığı olanlar,

Tam zamanlı kaynaştırma öğrencileri,

Özel eğitim meslek lisesi öğrencileri,

Sosyal hizmet veya emniyet birimlerinin koruma altına aldığı öğrenciler
ve tutuklu öğrencileri kapsar.

Örnek:
Bir öğrenci beş gün üst üste gelmediğinde, okul velisine yazılı bildirim yapar. Eğer öğrenci özel eğitim kapsamında ise, 40. günde de ayrıca bilgilendirme yapılır. Bu kayıtlar okulda arşivlenir.

1. Devamsızlıkta Genel Kural: 10 Gün Özürsüz, 30 Gün Toplam Sınırı

Öğrenciler için devamsızlıkta iki temel sınır vardır:

Özürsüz devamsızlık: En fazla 10 gün olabilir.

Toplam devamsızlık (özürlü + özürsüz): En fazla 30 gündür.

Bu sınırları aşan öğrenciler, ders notları ne kadar yüksek olursa olsun başarısız sayılırlar.
Yani, bir öğrenci tüm sınavlardan 100 alsa bile, 30 günü aşan bir devamsızlık varsa sınıfı geçemez.

Okul yönetimi, bu durumu veliye yazılı olarak bildirir.

Örnek:
Bir öğrenci yıl boyunca 12 gün mazeretsiz (özürsüz) ve 20 gün raporlu (özürlü) devamsızlık yaparsa, toplam 32 gün devamsızlık yapmış olur. Bu durumda, sınav notları yüksek olsa bile başarısız sayılır.

2. Okulun Müdahale Etme Yükümlülüğü

Öğrencinin devamsızlığı büyümeden önlenebilmesi için, okulda kurulan “önleme, müdahale ve yönlendirme komisyonu” devreye girer.
Bu komisyon, öğrencinin özürsüz devamsızlığı 5. güne ulaştığında veliyi okula davet eder.

Amaç, sadece uyarı yapmak değildir; devamsızlığın nedenlerini araştırmak ve çözüm bulmaktır.
Öğrencinin ulaşım, psikolojik, ekonomik veya ailevi sorunları varsa, okul bu konuda veliyle birlikte çözüm üretmeye çalışır.

Örnek:
Bir öğrenci sabahları sürekli geç kaldığı için ilk iki dersi kaçırıyorsa, okul komisyonu veliyi çağırarak “Ulaşımda sorun mu var? Sabah kalkmakta zorlanıyor mu?” gibi konularda görüşür ve gerekirse rehber öğretmenle planlama yapar.

3. Özürsüz Devamsızlıkların Sosyal Sorumluluk Çalışmasına Dönüştürülmesi

Yönetmelikte dikkat çeken yeni bir uygulama da var:
Her özürsüz devamsızlık günü, öğrencinin sosyal sorumluluk çalışmalarına 1 saat olarak ekleniyor.

Yani okula gelmeyen öğrenci, kaybettiği günün telafisi için toplum yararına küçük bir görev üstleniyor. Bu, öğrencinin hem disiplin kazanmasını hem de sosyal farkındalığını artırmayı amaçlıyor.

Örnek:
Bir öğrenci 6 gün özürsüz devamsızlık yaptıysa, sosyal sorumluluk çalışması süresine 6 saat daha eklenir. Bu süreyi okulun belirleyeceği etkinliklerde (örneğin okul kütüphanesinde görev, çevre temizliği, sosyal yardım etkinliği gibi) tamamlar.

4. Özel Durumlarda Devamsızlık Sınırları

Hayatın olağan akışı içinde bazı özel durumlarda öğrencilere esneklik tanınır. Yönetmelikte bu durumlar açıkça belirtilmiştir.

a) Yakınını Kaybeden Öğrenciler

Birinci dereceden yakınını (anne, baba, kardeş, çocuk) kaybeden öğrenciler için:

Özürsüz devamsızlık: En fazla 10 gün,

Toplam devamsızlık: En fazla 40 gün olabilir.

Örnek:
Bir öğrenci babasını kaybettiğinde, yas süreci boyunca 40 güne kadar devamsızlık hakkı vardır. Ancak bu sürenin 10 günü mazeretsiz olamaz.

b) Sürekli Tedavi Gören veya Organ Nakli Olan Öğrenciler

Üniversite veya tam teşekküllü hastanelerde kontrol kayıtlı tedavi, yatarak tedavi veya organ nakli gören öğrenciler için:

Özürsüz devamsızlık: 10 günü geçemez.

Toplam devamsızlık: 60 gün olabilir.

Aynı hak, koruma altında olan veya tutuklu öğrenciler için de geçerlidir.

Örnek:
Bir öğrenci böbrek nakli sonrası düzenli tedavi görüyorsa, rapor sunması halinde 60 güne kadar devamsızlık hakkı vardır.

c) Özel Eğitim Öğrencileri

Tam zamanlı kaynaştırma öğrencileri ile özel eğitim meslek liselerinde öğrenim gören öğrenciler için sınır daha geniştir:

Özürsüz devamsızlık: En fazla 20 gün,

Toplam devamsızlık: En fazla 70 gün olabilir.

Örnek:
Zihinsel engeli nedeniyle kaynaştırma eğitimine katılan bir öğrenci, sağlık kontrolleri veya özel terapi programları nedeniyle daha uzun süre okula gelemeyebilir. Bu durumda 70 güne kadar devamsızlık hakkı tanınır.

5. Devamsızlık Sınırını Aşan Öğrencilerin Durumu

Toplam devamsızlık süresini dolduran öğrencilerin durumu ikiye ayrılır:

a) Öğrenim hakkı bulunan öğrenciler

Bu öğrenciler:

Aynı eğitim-öğretim yılında derslere ve sınavlara katılamaz,

Teşekkür, takdir, onur veya üstün başarı belgesi alamaz.

İsterlerse mesleki eğitim merkezi diploma programına aktarılabilirler.

Ertesi yıl, isterlerse kaldıkları sınıf seviyesinden eğitime devam edebilirler.

b) Öğrenim hakkı bulunmayan öğrenciler

Bu öğrenciler, okuldan tamamen ayrılır. Ancak veli ve öğrencinin isteğine göre açık öğretim kurumlarına yönlendirilir:

Açık Öğretim Lisesi

Mesleki Açık Öğretim Lisesi

Açık Öğretim İmam Hatip Lisesi

Mesleki Eğitim Merkezi

Örnek:
Bir 12. sınıf öğrencisi 70 günü aşan devamsızlık yapmışsa, öğrenim hakkını kaybeder. Ancak açık liseye geçiş yaparak eğitimini dışarıdan tamamlayabilir.

6. Mesleki Eğitim Merkezlerindeki Özel Durumlar

Mesleki eğitim merkezlerinde (yani hem okulda hem işletmede öğrenim gören öğrencilerde) durum biraz daha farklıdır:

Teorik derslerde özürlü ve özürsüz devamsızlık, ders yılı süresinin altıda birini geçemez.

İşletmede yapılan mesleki eğitimde devamsızlık, 3308 sayılı Kanuna göre belirlenen ücretli ve ücretsiz izin süresinden fazla olamaz.

Toplam devamsızlık 60 güne çıkabiliyorsa, teorik ders devamsızlığı ders süresinin üçte birini geçemez.

Bu sınırları aşan öğrencilerin işletme sözleşmeleri feshedilir, sigorta çıkışları yapılır ve durum hem veliye hem de işletmeye resmi olarak bildirilir.

Örnek:
Bir öğrenci haftada 2 gün okulda, 3 gün işletmede eğitim görüyorsa; okul kısmında altıda birden fazla, işletmede ise izin hakkını aşan devamsızlık yaptığında sözleşmesi iptal edilir.