Eğitim

Okul Öncesi Ramazan Bilmeceleri ve Örnek Uygulamalar

Millî Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan okul öncesi Ramazan etkinlikleri kapsamında “Ramazan Bilmeceleri” etkinliği, çocukların Ramazan ayına özgü kavramları eğlenerek öğrenmelerini, dinleme becerilerini geliştirmelerini ve düşünme yeteneklerini kullanmalarını amaçlayan eğlenceli bir öğrenme çalışmasıdır. Bu etkinlik, Ramazan davulu, Ramazan topu, sahur, iftar, hurma, pide gibi kavramları bilmeceler yoluyla çocuklara tanıtmaktadır.

“Ramazan Bilmeceleri” etkinliği, okul öncesi dönemdeki çocukların Ramazan ayına özgü kavramları eğlenerek öğrenmelerini sağlayan, dil gelişimlerini destekleyen ve düşünme becerilerini geliştiren keyifli bir eğitim çalışmasıdır. Bilmeceler yoluyla çocuklar:

  • Ramazan ayının temel kavramlarını tanır

  • Dinleme ve anlama becerileri gelişir

  • Düşünme ve tahmin etme yetenekleri güçlenir

  • Kelime dağarcığı zenginleşir

  • Kültürel mirasımızla tanışır

  • Grup içinde iletişim kurma becerisi kazanır

Etkinliğin Amacı

“Ramazan Bilmeceleri” etkinliğinin temel amaçları şunlardır:

  • Ramazan ayına özgü kavramları (davul, top, sahur, iftar, hurma, pide vb.) eğlenceli bir şekilde öğretmek

  • Çocukların dinleme ve anlama becerilerini geliştirmek

  • Düşünme, tahmin etme ve problem çözme yeteneklerini desteklemek

  • Dikkat ve odaklanma süresini artırmak

  • Sözel dil becerilerini geliştirmek

  • Ramazan ayına dair farkındalık oluşturmak

  • Grup içinde iletişim ve paylaşımı güçlendirmek

Ramazan Bilmeceleri

Ramazan Davulu Bilmeceleri

  1. Bilmece:
    “Gece gece dolaşır,
    İnsanları uyandırır.
    Tokmakla vururlar,
    Mani söyleyip coştururlar.”

    Cevap: Ramazan Davulu

  2. Bilmece:
    “Sahur vakti gelince,
    Sesi duyulur evlerde.
    Ne güzel bir gelenek,
    Ramazan’ın her gecesinde.”

    Cevap: Ramazan Davulu

  3. Bilmece:
    “Düm düm düm diye çalar,
    Mahalle mahalle gezer.
    Mani söyler eğlenir,
    Ramazan’ı müjdeler.”

    Cevap: Ramazan Davulu

  4. Bilmece:
    “Tokmağı var vurursun,
    Sesi duyulur uyanırsın.
    Sahur vakti gelince,
    Onun sesiyle kalkarsın.”

    Cevap: Ramazan Davulu

  5. Bilmece (Basit):
    “Düm düm düm,
    Sesi gelir uzaktan.
    Kim çalar bu davulu,
    Ramazan’da her gece?”

    Cevap: Ramazan Davulcusu

Ramazan Topu Bilmeceleri

  1. Bilmece:
    “Eskiden iftar vakti,
    Patlar sesi uzaktan.
    Herkes anlardı,
    Oruç açma vaktini.”

    Cevap: Ramazan Topu

  2. Bilmece:
    “Gökte değil yerde patlar,
    İftar vaktini haber sağlar.
    Eskiden vardı bu gelenek,
    Şimdi pek kalmadı bilemediniz erkek?”

    Cevap: Ramazan Topu

  3. Bilmece:
    “Boom diye bir ses duyulur,
    Akşam ezanı okunur.
    Oruçlar açılır hemen,
    Sofralar kurulur.”

    Cevap: Ramazan Topu

İftar Bilmeceleri

  1. Bilmece:
    “Akşam ezanı okunur,
    Oruçlar açılır.
    Ailece toplanılır,
    Birlikte yenilir içilir.”

    Cevap: İftar

  2. Bilmece:
    “Gün boyu aç kalırız,
    Akşam olunca doyarız.
    Dua edip başlarız,
    Bu sofrada buluşuruz.”

    Cevap: İftar Sofrası

  3. Bilmece:
    “Akşam güneş batınca,
    Ezanlar okununca.
    Oruçlar açılır,
    Bu mutlu ana ne denir?”

    Cevap: İftar

Sahur Bilmeceleri

  1. Bilmece:
    “Gece yarısı kalkılır,
    Bir şeyler yenilir içilir.
    Oruç için niyet edilir,
    Bu vakte ne denir?”

    Cevap: Sahur

  2. Bilmece:
    “Herkes uyurken biz uyanırız,
    Karnımızı doyururuz.
    Gün boyu aç kalmamak için,
    Bu vakitte yemek yeriz.”

    Cevap: Sahur

  3. Bilmece:
    “Güneş doğmadan önce,
    Kalkarız bir gece.
    Yemek yer içeriz,
    Oruca niyet ederiz.”

    Cevap: Sahur

Hurma Bilmeceleri

  1. Bilmece:
    “Çekirdekli küçük meyve,
    Tadı tatlıdır hem de.
    İftar sofrasının baş tacı,
    Ramazan’ın vazgeçilmezidir.”

    Cevap: Hurma

  2. Bilmece:
    “Çölde yetişir ağaçta,
    Tatlıdır tadı damakta.
    Peygamberimiz severdi,
    İftarda onunla oruç açardı.”

    Cevap: Hurma

  3. Bilmece:
    “Minicik bir meyve,
    İçinde çekirdeği.
    Tatlıdır çok severiz,
    İftarda ilk onu yeriz.”

    Cevap: Hurma

Ramazan Pidesi Bilmeceleri

  1. Bilmece:
    “Fırından yeni çıkar,
    Üzeri susamlı olur.
    Ramazan’da her akşam,
    Sofralarda bulunur.”

    Cevap: Ramazan Pidesi

  2. Bilmece:
    “Yuvarlaktır şekli,
    Üstünde susam benekli.
    Sıcak sıcak yenir,
    İftar sofralarının vazgeçilmezidir.”

    Cevap: Ramazan Pidesi

  3. Bilmece:
    “Ramazan’da pişer,
    Fırından alınır.
    Üzeri susamlı,
    Sofraya konur.”

    Cevap: Ramazan Pidesi

Oruç Bilmeceleri

  1. Bilmece:
    “Sabah başlar akşam biter,
    Yemek içmek bize haram.
    Büyüklerimiz tutar,
    Sabretmeyi öğretir bize.”

    Cevap: Oruç

  2. Bilmece:
    “Güneş doğarken başlar,
    Güneş batarken biter.
    Yemeyiz içmeyiz,
    Sabretmeyi öğreniriz.”

    Cevap: Oruç

  3. Bilmece:
    “Tutmak çok sevaptır,
    Sabırlı olmayı öğretir.
    Ramazan’da her gün,
    Büyüklerimiz bunu yapar.”

    Cevap: Oruç

Mahya Bilmeceleri

  1. Bilmece:
    “İki minare arasında,
    Işıl ışıl yanar.
    Hoş geldin Ramazan yazar,
    Geceleri parlar.”

    Cevap: Mahya

  2. Bilmece:
    “Camilerde görülür,
    Minareler arasında.
    Işıklı yazılar asılı,
    Ramazan’da her akşam.”

    Cevap: Mahya

Teravih Bilmeceleri

  1. Bilmece:
    “Yatsıdan sonra kılınır,
    Camiye gidilir.
    Uzun ama güzel,
    Ramazan’a özel.”

    Cevap: Teravih Namazı

  2. Bilmece:
    “Ramazan akşamlarında,
    Camilerde kılınır.
    Büyüklerimizle birlikte,
    Safta yer alınır.”

    Cevap: Teravih Namazı

Örnek Uygulama: Ramazan Bilmeceleri Etkinliği

1. Hazırlık Aşaması

Materyaller:

  • Ramazan bilmecelerinin yazılı olduğu kartlar (her bilmece için bir kart)

  • Bilmece cevaplarını gösteren görsel kartlar (davul, top, hurma, pide, cami vb.)

  • Renkli boyama sayfaları (bilmece cevaplarıyla ilgili)

  • Pastel boyalar, keçeli kalemler

  • Küçük ödüller (Ramazan temalı çıkartmalar)

  • Büyük bir zarf veya kutu (bilmeceleri çekmek için)

Ön Hazırlık:
Öğretmen tarafından etkinlik öncesinde bilmece kartları ve görsel kartlar hazırlanır. Görsel kartlar, bilmece cevaplarını temsil eden resimlerden oluşur (davul resmi, top resmi, hurma resmi, pide resmi, cami resmi vb.).

2. Giriş ve Motivasyon (10 dakika)

Öğretmen, çocuklarla birlikte çember şeklinde oturur ve sohbet başlatır:

  • “Ramazan ayı geldiğinde neler olur?”

  • “Evde neler değişir?”

  • “Sahura kalkıyor musunuz?”

  • “İftarda neler yersiniz?”

Çocukların cevapları alındıktan sonra öğretmen, bugün Ramazan’la ilgili bilmeceler çözeceklerini söyler:

“Şimdi sizlere Ramazan’la ilgili bilmeceler soracağım. Dikkatle dinleyin, doğru cevabı bulmaya çalışın. Bilmeceyi doğru bilen arkadaşımız, cevabın resmini panoya asacak.”

3. Bilmece Çözme Etkinliği (20-25 dakika)

1. Aşama – Bilmeceleri Dinleme ve Cevaplama:

Öğretmen, sırayla bilmeceleri okur. Her bilmeceden sonra çocuklara düşünmeleri için kısa süre verilir.

Örnek Uygulama:

Öğretmen: “Gece gece dolaşır, insanları uyandırır. Tokmakla vururlar, mani söyleyip coştururlar. Nedir bu?”

Çocuklar parmak kaldırarak cevap vermeye çalışır. Doğru cevabı veren çocuk, davul resmini alır ve panoya asar.

2. Aşama – Görsel Destekli Bilmeceler:

Öğretmen, görsel kartları tek tek gösterir ve bu görselle ilgili bir bilmece sorar:

  • (Davul resmi gösterilir) “Bu nedir? Peki bununla ilgili bilmecemizi hatırlıyor musunuz?”

  • (Hurma resmi gösterilir) “Bu tatlı meyvenin adı nedir? İftarda neden yeriz?”

3. Aşama – Bilmece – Görsel Eşleştirme:

Öğretmen, bilmece kartlarını karıştırır ve birer birer okur. Çocuklardan, okunan bilmecenin cevabını gösteren görsel kartı bulmaları istenir.

Örneğin: “Fırından yeni çıkar, üzeri susamlı olur. Ramazan’da her akşam, sofralarda bulunur.” Bilmecesi okunduğunda, bir çocuk pide resmini bulup gösterir.

4. Boyama Etkinliği (15-20 dakika)

Çocuklara, bilmecelerde geçen kavramların boyama sayfaları dağıtılır:

  • Ramazan davulu boyama sayfası

  • Hurma boyama sayfası

  • Ramazan pidesi boyama sayfası

  • Cami ve mahya boyama sayfası

  • İftar sofrası boyama sayfası

Her çocuk, istediği bir boyama sayfasını seçer ve boyar. Boyama sırasında öğretmen, çocuklarla sohbet eder:

  • “Ne boyuyorsun?”

  • “Bu ne zaman kullanılır?”

  • “Sen hiç Ramazan davulu gördün mü?”

5. Bilmece – Cevap Oyunu (10 dakika)

Çocuklar iki gruba ayrılır. Öğretmen sırayla gruplara bilmeceler sorar:

  • Doğru cevap veren gruba bir puan verilir

  • Bilemeyen gruba ipucu verilir

  • En çok puan alan grup küçük bir ödül alır (Ramazan çıkartması)

6. Değerlendirme ve Kapanış (5 dakika)

Etkinlik sonunda öğretmen, çocuklara şu soruları sorar:

  • “En çok hangi bilmeceyi sevdiniz?”

  • “Hangi bilmecenin cevabını bulmakta zorlandınız?”

  • “Ramazan davulu ne zaman çalınır?”

  • “İftarda ilk önce ne yeriz?”

Çocukların cevapları alındıktan sonra, hep birlikte kısa bir Ramazan manisi söylenerek etkinlik tamamlanır:

“Ramazan geldi hoş geldi,
Davulumuz çalındı.
Haydi kalkın çocuklar,
Bu güzel ay geldi.”

Farklı Yaş Gruplarına Göre Uyarlamalar

3-4 Yaş Grubu

  • Daha az sayıda bilmece kullanılır (5-6 bilmece yeterli)

  • Bilmeceler çok kısa ve basit olmalı

  • Görsel kartlar daha büyük ve renkli hazırlanır

  • Cevaplar resimlerle gösterilir, sözel ifade beklenmez

  • Boyama etkinliği ön planda tutulur

Örnek Basit Bilmeceler:

  • “Düm düm düm, sesi var. Nedir bu?” (Davul)

  • “Tatlı mı tatlı, çekirdekli. Nedir bu?” (Hurma)

  • “Fırından çıkar, sıcak sıcak yenir. Nedir bu?” (Pide)

5-6 Yaş Grubu

  • 10-12 bilmece kullanılabilir

  • Bilmeceler biraz daha uzun olabilir

  • Çocukların kendi başlarına düşünmeleri teşvik edilir

  • Bilmece – görsel eşleştirme oyunları oynanır

  • Grup yarışmaları yapılabilir

Genişletilmiş Etkinlik Önerileri

1. Bilmece Kartları Hazırlama

Çocuklar, öğrendikleri bilmeceleri resimleyerek kendi bilmece kartlarını hazırlar. Bir tarafa bilmeceyi temsil eden resim çizilir, diğer tarafa cevap yazılır (öğretmen yardımıyla). Hazırlanan kartlar sınıf kitaplığında “Ramazan Bilmeceleri” köşesinde sergilenir.

2. Bilmece – Drama

Her çocuk bir bilmece seçer ve cevabını söylemeden canlandırır:

  • Davul çalma hareketi

  • Hurma yeme hareketi

  • Pide taşıma hareketi

  • Namaz kılma hareketi

Diğer çocuklar canlandırmayı izler ve bilmecenin cevabını tahmin eder.

3. Aile Katılımlı Bilmece Etkinliği

Çocuklar, evde aile büyüklerine Ramazan bilmeceleri sorar. Aile büyüklerinin bildiği eski Ramazan bilmecelerini öğrenerek sınıfta arkadaşlarına anlatır.

4. Bilmece Takvimi

Ramazan ayı boyunca her gün bir bilmecenin yer aldığı bir takvim hazırlanır. Her gün bir çocuk, o günün bilmecesini arkadaşlarına sorar.

Öğretmenlere Yönelik İpuçları

  1. Net ve Anlaşılır Olun: Bilmeceleri okurken yavaş ve net konuşun, vurgulamalara dikkat edin.

  2. Görsel Destek Kullanın: Özellikle küçük yaş gruplarında görsel kartlar kullanarak anlamayı kolaylaştırın.

  3. Sabırlı Olun: Çocukların düşünmesi için yeterli süre tanıyın, hemen cevap beklemeyin.

  4. Olumlu Geri Bildirim Verin: Yanlış cevap veren çocukları düzeltirken nazik olun, denemelerini takdir edin.

  5. Tekrar Edin: Öğrenilen bilmeceleri farklı günlerde tekrarlayarak pekiştirin.

  6. Eğlenceli Hale Getirin: Bilmece etkinliğini bir yarışmaya dönüştürerek çocukların motivasyonunu artırın.

Değerlendirme

Değerlendirme Kriteri Evet Kısmen Hayır
Bilmeceleri dikkatle dinledi
Bilmecelere cevap vermeye çalıştı
Doğru cevapları bulabildi
Görsel kartlarla bilmeceleri eşleştirebildi
Boyama etkinliğine katıldı
Ramazan kavramlarını öğrendi
Etkinlikten keyif aldı

Velilere Bilgilendirme Notu

text
Değerli Velilerimiz,

Okulumuzda Ramazan ayı etkinlikleri kapsamında "Ramazan Bilmeceleri"
adlı bir etkinlik gerçekleştirdik. Çocuklarımız, Ramazan ayına özgü
kavramları (davul, top, sahur, iftar, hurma, pide vb.) bilmeceler
yoluyla eğlenerek öğrendiler.

Evde de çocuğunuza aşağıdaki bilmeceleri sorarak Ramazan sohbeti
yapabilir, onun öğrendiklerini pekiştirmesine yardımcı olabilirsiniz:

- "Gece gece dolaşır, insanları uyandırır. Nedir bu?" (Davul)
- "Tatlı mı tatlı, içinde çekirdeği var. İftarda ilk onu yeriz. Nedir bu?" (Hurma)
- "Fırından yeni çıkar, üzeri susamlı olur. Ramazan'da her akşam sofralarda bulunur. Nedir bu?" (Pide)

Ayrıca siz de çocukluğunuzda duyduğunuz Ramazan bilmecelerini
çocuğunuzla paylaşarak ona kültürel mirasımızı aktarabilirsiniz.

Ramazan ayının manevi iklimini hep birlikte yaşamak dileğiyle...

Saygılarımızla,
Okul Öncesi Öğretmeni

Bu etkinlik, çocukların Ramazan ayına dair olumlu duygular geliştirmesine, aile içinde Ramazan sohbetlerine katılmasına ve kültürel değerlerimizi erken yaşta tanımasına katkı sağlamaktadır.

İlgili Makaleler

Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler
Satır İçi Geri Bildirimler
Tüm yorumları görüntüle
Başa dön tuşu
0
Düşüncelerinizi bekliyoruz, lütfen yorum yapın.x