Resmi Yazı: Gerçekleştirme Görevlisi İhale Komisyonunda Olamaz

Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı, ödeme emri belgesi düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlilerinin ihale ve muayene kabul komisyonlarında görev aldığı yönündeki Sayıştay tespitleri üzerine tüm birimlere uyarı yazısı gönderdi. 2025 yılı denetim bulguları arasında yer alan usulsüzlüklerin ivedilikle giderilmesi istendi.

Ercan Türk imzasıyla yayınlanan resmi yazıda, 5 Mart 2025 tarihli Resmi Gazete’de yürürlüğe giren Kamu Ön Mali Kontrol Yönetmeliği ve Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ hükümleri hatırlatıldı.

Ön mali kontrol nedir?

Yazıda, ön mali kontrolün tanımı yapılarak, idarelerin gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin mali karar ve işlemlerin; idare bütçesi, bütçe tertibi, kullanılabilir ödenek tutarı, merkezi yönetim bütçe kanunu ile diğer mali mevzuata uygunluğu ile kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımı yönlerinden yapılan kontrol olduğu vurgulandı.

Görevler ayrılığı ilkesi ihlal ediliyor

Yönetmeliğin 6’ncı maddesine göre, ödeme emri belgesi düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlilerinin, harcama yetkilileri tarafından yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda görevlendirileceği belirtildi.

Bu görevlilerin, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde yaptıkları ön mali kontrol sonucunda “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşmeleri gerektiği ifade edildi.

İhale komisyonlarında görev yasak

Harcama Yetkilileri Hakkında Genel Tebliğ’in 11’inci maddesinin yedinci fıkrasında ise kritik bir düzenleme yer alıyor. Buna göre, ödeme emri belgesi düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlisi, görevler ayrılığı ilkesi gereğince ihale veya muayene kabul komisyonu benzeri komisyonlarda ve diğer süreçlerde görev alması yasaklandı.

Bu düzenlemeyle, söz konusu görevlilerin kendisinden önceki gerçekleştirme süreçlerine katılmaksızın ve harcama sürecinin icrai aşamalarından bağımsız bir konumda yalnızca ön mali kontrol fonksiyonunu yerine getirmesi esası benimsendi.

Sayıştay’dan usulsüzlük tespiti

Bakanlık yazısında, bu düzenlemenin 5 Mart 2025’te Resmi Gazete’de yayımlandığı ve konu hakkında daha önce de gerekli bildirimlerin yapıldığı hatırlatıldı. Ancak buna rağmen, söz konusu görevlilerin ihale, yaklaşık maliyet, muayene ve kabul gibi komisyonlarda görev aldıklarına dair tespitlerin Sayıştay Başkanlığı’nın 2025 yılı denetim bulguları arasında yer aldığı belirtildi.

Personel yetersizliği istisnası

Yazıda, personel yetersizliği gibi istisnai hallerde ödeme emri belgesi düzenlemekle görevli gerçekleştirme görevlisinin kendisinden önceki gerçekleştirme süreçlerinde yer alması halinde oluşacak riskin, harcama yetkilisi tarafından kamu iç kontrol bileşenleri ve standartları çerçevesinde değerlendirilmesi ve gerekli tedbirleri alması gerektiği vurgulandı.

Birimlere talimat: İvedilikle gözden geçirin

Bakanlık yazısında, bu durumun görevler ayrılığı ilkesi ile ön mali kontrol mekanizmasının etkinliğini zayıflatabilecek mahiyette olduğuna dikkat çekilerek, ilgili birimler tarafından uygulamaların ivedilikle gözden geçirilmesi, mevzuata aykırı görevlendirmelerin sonlandırılması ve benzer aykırılıkların tekrarının önlenmesine yönelik gerekli tedbirlerin alınması istendi.

Yazı, A ve B planı dahilindeki tüm dağıtım yerlerine gönderilerek konunun hassasiyetle takip edilmesi gerektiği vurgulandı.