Özel Öğretim Kurumu Kuracak Gerçek veya Tüzel Kişilerde Aranan Şartlar

Özel öğretim kurumlarının kurulması, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Kanunu (Kanun No: 5580) ile düzenlenmiştir.

Bu kanun, özel okullar, kurslar, rehabilitasyon merkezleri ve benzeri kurumların açılması, işletilmesi ve denetlenmesine ilişkin usulleri belirler. Kurum açmak isteyen kişilerin veya kurumların taşıması gereken nitelikler de kanunun 4. maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Kurucu ve Yönetim Organlarında Aranan Temel Şartlar

Kanunun 4. maddesine göre özel öğretim kurumlarının gerçek kişi kurucularında, tüzel kişi kurucuların yönetim organlarında ve kurucu temsilcilerinde bazı yasal ve ahlaki nitelikler aranır. Bu kişilerin öncelikle ağır suçlardan hüküm giymemiş olmaları gerekir. Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile, şu suçlardan mahkûmiyet veya kovuşturma bulunmaması şarttır:

• Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar,

• Devletin güvenliğine veya anayasal düzene karşı suçlar,

• Millî savunmaya veya devlet sırlarına karşı suçlar,

• Zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik gibi güvene dayalı suçlar,

• Suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama ve kaçakçılık suçları,

• Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar,

• Suç gelirlerinin aklanmasına ilişkin 5549 sayılı Kanun kapsamındaki suçlar.

Ayrıca bu kişilerin herhangi bir terör örgütüne veya Millî Güvenlik Kurulu tarafından devletin güvenliğine tehdit olarak değerlendirilen yapı, oluşum ya da gruplara üyeliği, mensubiyeti veya irtibatı bulunmamalıdır. Bu düzenlemeler, eğitim alanında güvenilir, temiz sicile sahip ve devletin temel değerleriyle uyumlu kişilerin yer almasını sağlamayı amaçlar.

Örnek

Örneğin, bir kişi daha önce dolandırıcılık suçundan ceza almışsa, bu kişi bir özel okul veya kurs açmak için başvurduğunda başvurusu reddedilir. Çünkü bu suç, güveni kötüye kullanma kapsamına girdiği için kuruculuk şartlarını ihlal eder. Benzer şekilde, bir tüzel kişi şirketin yönetim kurulunda yer alan bir üye, terör örgütleriyle irtibatlı bulunursa, bu şirket adına özel öğretim kurumu açılması mümkün olmaz.

Kuruculuk Sorumluluğu ve Etik Gereklilik

Bir özel öğretim kurumu açmak, sadece maddi yatırım değil, aynı zamanda ciddi bir toplumsal sorumluluktur. Bu nedenle kurucuların dürüst, güvenilir ve toplumsal değerlere bağlı olmaları gerekir. Kurucular, kurumun eğitim anlayışını, yönetim biçimini ve personel politikasını belirleyecekleri için kanun koyucu, bu görevi her isteyenin üstlenmesine izin vermez. Eğitim ortamlarının güvenli, etik ve milli değerlere uygun biçimde yönetilmesi bu şartlarla sağlanır.

Ezcümle

Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’na göre, özel öğretim kurumu kurmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerden yalnızca ekonomik yeterlilik değil, aynı zamanda adli sicil temizliği, milli güvenlik hassasiyeti ve etik bütünlük beklenir. Bu şartlar, öğrencilerin güven içinde eğitim görmesini ve eğitim sisteminin saygınlığının korunmasını amaçlamaktadır.

Dolayısıyla, özel bir okul ya da kurs açmak isteyen herkesin öncelikle hukuken temiz bir geçmişe sahip olması, devletin temel değerleriyle çatışmayan bir duruş sergilemesi ve eğitim hizmetini kamu yararına uygun biçimde sunabilecek bir yapıya sahip olması gerekir.