
Bu etkinlik, kitabın 8. sayfasında yer alan “Tohum Topu” etkinliğinin okul içinde nasıl uygulanabileceğine dair ayrıntılı bir örnektir. Etkinlik, Atatürk’ün “Bugünün küçükleri yarının büyükleridir.” sözüyle ilişkilendirilerek tohumların büyümesi ile çocukların büyümesi arasında anlamlı bir bağ kurulmaktadır.
📋 Etkinlik Bilgileri
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Etkinlik Adı | Tohum Topu |
| Yaş Grubu | 4-6 yaş (Okul Öncesi) |
| Süre | 40-50 dakika (2 güne yayılabilir) |
| Mekân | Sınıf + Okul Bahçesi |
| Türü | Fen Doğa + Sanat + Geri Dönüşüm |
| Uygulama Zamanı | 23 Nisan haftası, bahar dönemi |
🎯 Kazanımlar
-
Doğa sevgisi ve çevre bilinci geliştirme
-
Geri dönüşüm farkındalığı kazanma
-
Sorumluluk duygusu (ekilen tohumları sulama, takip etme)
-
İnce motor becerileri (kağıt parçalama, yoğurma, yuvarlama)
-
Sabır ve bekleme becerisi (tohumların büyümesini izleme)
-
Neden-sonuç ilişkisi kurma (toprak+su+tohum = bitki)
-
Atatürk’ün çocuklara verdiği değeri kavrama
📚 Gerekli Materyaller
| Malzeme | Miktar | Açıklama |
|---|---|---|
| Atık kağıtlar | Her çocuk için 3-4 yaprak | Gazete, dergi, fotokopi hatası kağıtlar |
| Sıcak su | 1 leğen | Ilık su da olabilir |
| Tohumlar | Her çocuk için 1 tatlı kaşığı | Çim, bezelye, fasulye, nane, fesleğen |
| Leğen veya kova | 2-3 adet | Kağıtları ıslatmak için |
| Süzgeç veya kevgir | 1 adet | Fazla suyu süzmek için |
| Plastik eldiven | İsteğe bağlı | Ellerin kirlenmesini önlemek için |
| Büyük tepsi | 2-3 adet | Topları kurutmak için |
| Yağlı kağıt | Tepsiye sermek için | |
| Saksı veya bahçe alanı | – | Tohum toplarını ekmek için |
| Sulama kabı | 1 adet | Ekilen tohumları sulamak için |
| Önlük veya eski tişört | Her çocuk için | Kirlenmeye karşı |
🔄 Uygulama Adımları
1. HAZIRLIK VE GİRİŞ (5 dakika)
-
Çocuklar halka şeklinde oturtulur.
-
Öğretmen çocuklara tohum ve büyüme hakkında sorular sorar.
Öğretmenin konuşması:
“Çocuklar, bakın bugün elimde ne var? (Tohum gösterilir) Bu küçücük tohumdan kocaman bir ağaç çıkabileceğine inanır mısınız? Tıpkı sizler gibi… Sizler de küçücükken büyüdünüz, değil mi? Atatürk’ün bir sözü var: ‘Bugünün küçükleri yarının büyükleridir.’ İşte biz de bugün küçücük tohumlarla yarının büyük ağaçlarını yapacağız!”
2. SOHBET VE ATATÜRK BAĞLANTISI (5 dakika)
-
“Tohumlar nasıl büyür?” (Toprak, su, güneş)
-
“Sizler nasıl büyüyorsunuz?” (Sevgi, beslenme, eğitim)
-
“Atatürk neden çocukları çok severmiş?”
-
“23 Nisan’da doğaya neden daha çok özen göstermeliyiz?” (Baharın gelişi, bayram coşkusu)
3. KAĞITLARI PARÇALAMA (5 dakika)
-
Çocuklara atık kağıtlar dağıtılır.
-
Her çocuk kağıtları küçük küçük parçalara ayırır.
“Kağıtlarımızı ne kadar küçük parçalara ayırırsak tohum toplarımız o kadar güzel olur.”
4. KAĞITLARI ISLATMA (5 dakika)
-
Leğenlere sıcak su doldurulur.
-
Çocuklar parçaladıkları kağıtları suya koyar.
-
Kağıtların yumuşaması için 10-15 dakika beklenir.
5. KAĞITLARI SÜZME (5 dakika)
-
Yumuşayan kağıtlar süzgeçten geçirilir.
-
Fazla suyun akması sağlanır.
6. TOHUMLARI EKLEME VE YUVARLAMA (10 dakika)
-
Islak kağıt hamuru her çocuğa dağıtılır.
-
Her çocuk kağıt hamurunun ortasına tohumları koyar.
-
Ellerle yuvarlayarak top haline getirilir.
“Şimdi tohumlarımızı kağıdın içine saklıyoruz. Onlar bu topun içinde uyuyacak ve toprakla buluşunca uyanacaklar.”
7. TOPLARI KURUTMA (Yapılacak – sonraki gün)
-
Hazırlanan tohum topları yağlı kağıt serili tepsiye dizilir.
-
Güneş almayan ama havadar bir yerde 1-2 gün kurumaya bırakılır.
8. TOPRAKLA BULUŞMA (15 dakika – ertesi gün)
-
Çocuklarla bahçeye çıkılır.
-
Her çocuk kendi tohum topunu toprağa eker.
-
Topların üzeri hafifçe toprakla örtülür.
-
Sulama kabı ile can suyu verilir.
9. TAKİP VE SORUMLULUK (Günlük rutin)
-
Sınıfta bir “Tohum Takip Tablosu” oluşturulur.
-
Her gün çocuklar tohumlarını sulamaya gider.
-
Büyüme gözlemleri resim veya fotoğraflarla kaydedilir.
📊 Tohum Takip Tablosu Örneği
| Çocuğun Adı | Tohum Türü | Ekilme Tarihi | Çimlenme Tarihi | Boyu (haftalık) |
|---|---|---|---|---|
| Ayşe | Bezelye | 17 Nisan | 24 Nisan | 3 cm |
| Ali | Fesleğen | 17 Nisan | 22 Nisan | 2 cm |
| Zeynep | Nane | 17 Nisan | 23 Nisan | 1 cm |
🌱 Kullanılabilecek Tohum Türleri
| Tohum | Çimlenme Süresi | Bakım Zorluğu | Özellik |
|---|---|---|---|
| Çim | 3-5 gün | Kolay | Çok hızlı büyür, çocukları motive eder |
| Fasulye | 4-6 gün | Kolay | Büyük tohum, çocuklar rahat görür |
| Bezelye | 5-7 gün | Kolay | Hızlı büyür |
| Nane | 7-10 gün | Orta | Kokusu güzel |
| Fesleğen | 7-10 gün | Orta | Kokusu güzel, yenilebilir |
| Mercimek | 2-3 gün | Çok kolay | En hızlı çimlenen |
💡 Uygulama İpuçları
| İpucu | Açıklama |
|---|---|
| Kağıt seçimi | Gazete kağıdı daha hızlı yumuşar, renkli dergi kağıtları daha uzun sürer |
| Su sıcaklığı | Sıcak su kağıdı daha hızlı yumuşatır ama çok sıcak olmasın (güvenlik) |
| Zaman planlaması | 1.gün: kağıt hazırlığı ve topların yapımı / 2.gün: toprağa ekim |
| Hijyen | Çocuklara eldiven giydirilebilir veya öncesinde/sonrasında eller yıkanır |
| Bekleme süresi | 10-15 dakika bekleme sırasında şarkı söylenebilir veya hikaye okunabilir |
| Alternatif alan | Bahçe yoksa saksı veya plastik kaplar kullanılabilir |
| Başarısızlık durumu | Tohum çimlenmezse deney tekrarlanır, “her deney bize yeni bir şey öğretir” mesajı verilir |
🗣️ Örnek Öğretmen Konuşmaları
Girişte:
“Bugün sizlerle sihirli bir şey yapacağız. Küçücük bir tohumu alıp onu büyüteceğiz. Nasıl mı? İşte size bir sır: Tohumlar da tıpkı sizin gibi sevgiyle, suyla ve güneşle büyür.”
Kağıt parçalama sırasında:
“Kağıtlarımızı ne kadar küçük parçalarsak tohum topumuz o kadar güzel olur. Hadi bakalım, ellerimiz çalışsın!”
Tohumu eklerken:
“Şimdi tohumumuzu kağıdın içine koyuyoruz ve sevgiyle yuvarlıyoruz. ‘Büyü küçük tohum, büyü’ diyelim hep birlikte.”
Toprağa ekerken:
“İşte tohum topumuz toprakla buluştu. Şimdi ona can suyumuzu veriyoruz. Haftaya buraya geldiğimizde minik yeşil filizler göreceğiz.”
🎵 Şarkılı Etkinlik Varyasyonu
Tohum Şarkısı (Basit ritimle):
Küçücük bir tohumdum,
Toprağa düştüm bir gün.
Su verdiler, güneş verdiler,
Şimdi kocaman bir ağacım ben!
📝 Değerlendirme (Öğretmen için)
| Değerlendirme Kriteri | Evet | Kısmen | Hayır |
|---|---|---|---|
| Kağıtları küçük parçalara ayırabildi mi? | ☐ | ☐ | ☐ |
| Tohumları kağıt hamuruna yerleştirebildi mi? | ☐ | ☐ | ☐ |
| Top şeklini verebildi mi? | ☐ | ☐ | ☐ |
| Tohum-bitki büyüme ilişkisini kavradı mı? | ☐ | ☐ | ☐ |
| Sorumluluk alarak tohumlarını takip etti mi? | ☐ | ☐ | ☐ |
| Atatürk’ün sözü ile etkinlik arasında bağ kurabildi mi? | ☐ | ☐ | ☐ |
🏠 Aile Katılımı
Etkinlik sonrası ailelere gönderilecek not:
Sevgili Veliler,
Bugün “Tohum Topu” etkinliği ile çocuklarımız geri dönüşüm ve doğa sevgisini birleştirdi. Atatürk’ün “Bugünün küçükleri yarının büyükleridir” sözünden yola çıkarak, küçücük tohumların nasıl kocaman ağaçlara dönüştüğünü deneyimlediler.
Evde yapabilecekleriniz:
Evdeki atık kağıtlarla yeni tohum topları yapın
Çocuğunuzla birlikte bir saksıya tohum ekin
Her gün tohumun büyümesini birlikte gözlemleyin (sabır ve sorumluluk kazandırır)
Tohumun büyüme aşamalarını resimleyin
Tohumlarımız çimlendiğinde sizleri okulumuza bekliyoruz!
Sevgiler,
[Öğretmen Adı]
📸 Gözlem Günlüğü Örneği
| Gün | Tarih | Gözlem | Çocuğun Çizimi |
|---|---|---|---|
| 1. Gün | 17 Nisan | Tohum topumu ektim. Can suyunu verdim. | 🌱 (çizim alanı) |
| 3. Gün | 19 Nisan | Toprakta çatlama var. | |
| 5. Gün | 21 Nisan | Minik yeşil bir filiz çıktı! | |
| 7. Gün | 23 Nisan | 23 NİSAN’DA FİLİZİM ÇIKTI! |
⭐ Ek Öneriler
| Öneri | Açıklama |
|---|---|
| Sınıf bahçesi | Her çocuğun kendi tohumunu ekeceği küçük bir sınıf bahçesi oluşturun |
| 23 Nisan hediyesi | Tohum toplarını küçük torbalara koyarak 23 Nisan’da velilere hediye edin |
| Büyüme yarışması | Kimin tohumu önce çimlenecek? (Rekabet değil heyecan amaçlı) |
| Fotoğraf sergisi | Tohumdan filizlenmeye kadar olan süreci fotoğraflayıp sergileyin |
| Meyve-sebze tohumu | Çocukların sevdiği bir meyve veya sebzenin tohumunu ekin (domates, biber, çilek) |
⚠️ Önemli Hatırlatmalar
| Uyarı | Açıklama |
|---|---|
| Sıcak su güvenliği | Suyu öğretmen doldursun, çocukların yanmasını önleyin |
| Tohum yutma | Çocukların tohumları ağzına götürmemesi konusunda uyarın |
| Alerji | Bazı tohumlar alerjik reaksiyon yapabilir, velilerden önceden bilgi alın |
| Toprak hijyeni | Bahçe toprağı yerine steril torf toprağı kullanmak daha sağlıklıdır |
Bu uygulama örneği, çocukların doğa sevgisi, geri dönüşüm bilinci ve sorumluluk duygusunu Atatürk’ün anlamlı bir sözüyle bütünleştirerek 23 Nisan coşkusuna doğayla iç içe bir boyut katmaktadır.



