Haziran 2025 7549 Sayılı Torba Kanununda Neler Var?

Resmi Gazete’de yayımlanan 7549 Sayılı Torba Kanunu ile dini yayın denetimini sil baştan değiştirirken, nükleer ve maden araştırmalarına geniş ayrıcalıklar tanıdı.

Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle Resmi Gazete’de yayımlanan 7549 sayılı yasa, Türkiye’nin dini ve bilimsel kurumlarını yeniden şekillendirecek önemli düzenlemeler getiriyor. İşte madde madde çarpıcı değişiklikler…

Haziran 2025 7549 Sayılı Torba Kanunuyla Gelen Değişiklikler

Diyanet’in Yetkilerinde Dev Genişleme

Kur’an Tercümelerine Sansür Yetkisi: Diyanet İşleri Başkanlığı, artık kendiliğinden veya talep üzerine Kur’an meali ve tercümelerini inceleyebilecek. “İslam’ın temel niteliklerine aykırı” bulduğu yayınlar için mahkemeden toplatma, imha veya erişim engelleme kararı alabilecek. İtiraz sürecinde bile eserler toplatılabilecek. (Madde 1)

Elektronik Kuran’a Sıkı Denetim: Mushafları İnceleme Kurulu onayı olmayan e-Kur’an’lar (sesli/görüntülü/dijital) basılamayacak veya yayımlanamayacak. Onaysız yayınlar da toplatılıp imha edilebilecek. (Madde 2)

Yeni Hizmet Alanları: Diyanet; öğrenci yurtları, cezaevleri, gençlik kampları, göçmenler, engelliler ve afetzedeler gibi kesimlere “manevi danışmanlık” hizmeti verecek. Medya aracılığıyla toplumu dini konularda aydınlatma, aile danışma merkezleri açma ve kurban organizasyonlarını denetleme yetkileri genişletildi. (Madde 3)

Personel Alımında Değişiklik: Diyanet kadrolarına KPSS (B) puanıyla 3 katı aday çağrılarak sözlü sınavla atama yapılacak. (Madde 4)

Hac Gelirleri: Hac harcamalarının denetimi Sayıştay ve Cumhurbaşkanlığı’nca görevlendirilen denetçilerce yapılacak. (Madde 5)

Yurt Dışındaki Güç: Yurtdışı teşkilatındaki din görevlilerinin maaşları artırıldı. (Madde 7)

Bilim ve Enerji Kurumlarında Vergi Muafiyeti

TAEK’in Adı ve Ayrıcalıkları Değişti: Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK), “Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK)” oldu. Kurum;

Gümrük vergisi, KDV, ÖTV, harç, fon dahil neredeyse tüm vergilerden muaf tutuldu. (Madde 10)

Araştırma için ithal edilen her türlü malzeme vergisiz alınabilecek.

Projelerden doğan patent ve fikri mülkiyet hakları TENMAK’a ait olacak. Gelirin en fazla %50’si mucitlere verilebilecek. (Madde 11)

Mal varlıkları haczedilemeyecek. (Madde 12)

Yöneticilerine KİT yöneticisi maaşı ödenecek. (Madde 14)

Cumhurbaşkanlığı’na Bağlı Kurumlara Özel Statü

Milli Saraylar:

Gelirleri (bilet, bağış vb.) özel bir banka hesabında toplanacak. Bu fondan bütçeye özel ödenek aktarılacak.

Kurumlar vergisinden muaf tutulacak. (Madde 17)

Restorasyon ve uzmanlık hizmeti alımları Kamu İhale Kanunu’ndan muaf olacak. (Madde 18)

Kültür Varlıkları: Cumhurbaşkanlığı ve TBMM binalarının koruması doğrudan kendileri tarafından yapılacak. (Madde 16)

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG)

Mal varlıkları Devlet malı sayıldı, haczedilemez. (Madde 19)

Görevleriyle ilgili neredeyse tüm vergi ve harçlardan muaf kılındı. (Madde 19)

Çalışanlarına açılan davalarda avukat masrafları bütçeden karşılanacak. (Madde 20)

Elektronik tebligat zorunlu hale getirildi. Uymayana ağır para cezası. (Madde 21)

Diğer Önemli Değişiklikler

Rekabet Kurulu ve KGK Üyeleri: Artık Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan atanacak. (Madde 22, 23, 24, 28)

Bor Enstitüsü: Mali hükümler ve muafiyetlere ilişkin bazı maddeler yürürlükten kaldırıldı. (Madde 25, 26)

Elektrik Piyasası: Tesis denetimleri için özel firmalardan hizmet alımı yolunun önü açıldı. (Madde 27)

Yürürlük: Kanun, yayımlandığı 4 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe girdi. (Madde 29)
Sonuç: Bu kapsamlı düzenleme, dini otoritenin yayın denetimi ve toplumsal alandaki gücünü önemli ölçüde artırırken, enerji ve madencilik alanındaki stratejik kurumlara benzeri görülmemiş mali ve hukuki ayrıcalıklar tanıyor.

“Devlet malı” statüsü ve vergi muafiyetleriyle güçlendirilen bilim/enerji kurumları ile Cumhurbaşkanlığı’na bağlı kültür varlıklarının yönetiminde de merkezi otorite vurgusu öne çıkıyor.

Özetle Bu Yasa Neler Getirdi?

Diyanet: Kur’an çevirilerini sansürleme, dijital dini içeriği kontrol etme, gençlik/cezaevi gibi alanlarda etki alanını genişletme yetkisi.

TENMAK & MAPEG: Vergisiz, denetimsiz, haczedilemez bir yapı ve geniş mali ayrıcalıklar.

Cumhurbaşkanlığı Kurumları: Kültür varlıklarında doğrudan kontrol, Milli Saraylar’da özel bütçe ve ihale muafiyeti.

Bağımsız Kurullar: Rekabet Kurulu ve KGK üyeleri Cumhurbaşkanı atamasına geçti.